Inkoop gedragsinterventies

Gedragsinterventies zijn onderdeel van de dadergerichte aanpak. De interventies worden afgestemd op individuele criminogene factoren en zijn gericht op veranderen van probleemgedrag, bijvoorbeeld het verbeteren van agressiebeheersing of het verminderen van middelengebruik. De inzet van gedragsinterventies draagt bij aan het verminderen van recidive. Het is daarom belangrijk dat de praktijk beschikt over een passend aanbod van kwalitatief goede interventies.

In 2005 is bij ministerieel besluit een Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie ingesteld, met als taak gedragsinterventies te beoordelen op de (mogelijke) effectiviteit ten aanzien van het verminderen van recidive op basis van vastgestelde kwaliteitscriteria. Voor die tijd bestond er een veelheid aan interventies, waarvan de effecten onduidelijk waren. Zie ook: www.erkenningscommissie.nl. Naast de positieve effecten die het werken met erkende interventies heeft gebracht, zijn er ook knelpunten gesignaleerd die vragen om een verbetering van het stelsel. In de zomer van 2014 heeft Staatssecretaris van JenV besloten tot aanpassing van het huidige kwaliteitssysteem voor gedragsinterventies. Het nieuwe kwaliteitssysteem krijgt vorm met de inzet van de Deelcommissie Justitiële interventies en de programmacommissie gedragsinterventies.

De bekostiging van ontwikkeling en uitvoering van interventies voor volwassenen heeft tot eind 2014 plaatsgevonden middels een subsidierelatie tussen het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en de 3RO (de drie reclasseringsorganisaties, namelijk Reclassering Nederland, Stichting Verslavingsreclassering GGZ en het Leger des Heils). Per 2015 is deze subsidierelatie beëindigd en heeft het Ministerie van JenV de inkoop van interventies belegd bij Divisie ForZo/JJI.

De Erkenningscommissie Justitiële Interventies

In september 2015 is de bestaande Erkenningscommissie Interventies uitgebreid met een nieuwe deelcommissie voor de beoordeling van justitiële interventies voor minderjarigen en meerderjarigen. Deze deelcommissie wordt ondersteund door het Nederlands Jeugdinstituut, Movisie en het Trimbos-instituut. Het systeem van erkenning bevordert de kwaliteit van de gedragsinterventies. De toetsing van de gedragsinterventie door de erkenningscommissie richt zich op de vraag in hoeverre de gestelde doelen, gegeven de doelgroep, gerealiseerd kunnen worden. Daarnaast dient aannemelijk gemaakt te worden dat de gedragsinterventie bijdraagt aan het verminderen van de kans op recidive.

In het proces van erkenning worden de indieners van de interventies intensief begeleid door een begeleidingscommissie. Deze begeleiding leidt ertoe dat het proces van erkenning eenvoudiger en efficiënter is geworden voor aanbieders van de gedragsinterventies. Het systeem van erkenning mag innovatie niet in de weg staan. Het gaat om de juiste balans tussen laten registeren wat nodig is om de kwaliteit van de interventies te kunnen bewaken en innovatie niet in de weg staan met overbodige registratielast. In overleg tussen de aanbieders van gedrags­interventies en de erkenningscommissie moet de registratielast in balans blijven.

Een passend aanbod van interventies

De gedragsinterventies die het ministerie van Justitie en Veiligheid inkoopt, moeten goed aansluiten bij de behoefte van partijen als het openbaar ministerie en de reclasseringsorganisaties. Ik acht het daarom wenselijk om de (door)ontwikkeling van interventies bij betrokken deskundigen te beleggen.

Het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP) heeft laten weten binnen het programma Kwaliteit Forensische Zorg ( KFZ) ruimte te willen creëren, om naast huidige werkzaamheden, ook een initierende  functie op het gebied van justitiële gedragsinterventies voor volwassenen op zich te nemen. Het idee is dat – net als voor de forensische zorg – de aanbieders van gedragsinterventies samen aan een compleet en kwalitatief hoog aanbod van gedragsinterventies gaan werken. Het KFZ bundelt en begeleidt de deskundigheid van de aanbieders van gedrags­interventies. Het is wenselijk dat de betrokken aanbieders gezamenlijk nieuwe gedragsinterventies ontwikkelen en bestaande interventies doorontwikkelen. Het is van belang dat de aanbieders van justitiële gedragsinterventies goed worden vertegenwoordigd in het KFZ. Het is de bedoeling dat het KFZ per 1 januari 2017 start met de initierende functie op het gebied van justitiële gedragsinterventies voor volwassenen.

Inkoop gedragsinterventies

De start van de inkoop van gedragsinterventies was voorzien per 1 juli 2016. Begin dit jaar bleek echter dat de voorbereiding voor de aanbesteding van gedragsinterventies meer tijd nodig had in verband met auteursrechtelijke en aanbestedingsrechtelijke vragen. Het voornemen is nu de gedragsinterventies voor het kalenderjaar 2018 aan te besteden. De selectie van de in te kopen interventies en de kwaliteitseisen aan de gedragsinterventies die Divisie ForZo/JJI in de uitvraag ten behoeve van de inkoopronde 2018 zal stellen, kunnen mede worden gebaseerd op het advies van de programmacommissie van de KFZ. Het voorgaande betekent dat de gedragsinterventies tot 2018 exclusief bij de drie reclasseringsorganisaties worden ingekocht.