Vragen en onduidelijkheid n.a.v. de Corona-maatregelen

Nieuwsbericht
27 maart 2020

Sinds de invoering van de Corona-maatregelen en de daarop volgende brief aan de Tweede Kamer van Minister Dekker over de extra maatregelen voor Justitiële Inrichtingen zijn er veel vragen binnengekomen van forensische zorgaanbieders over wat dit betekent voor hun werkzaamheden. Ook heeft DJI gemerkt dat er behoefte is aan nadere uitleg.
In bijgaande Q&A zijn alle vragen met betrekking tot OFZ-zorg die ons bekend zijn, opgenomen en beantwoord. Wijzigingen ten opzichte van de eerste versie, verzonden op 20 maart jl., zijn zichtbaar in blauw.
Mocht u nog vragen hebben gesteld die niet worden beantwoord in de Q&A, dan verzoeken wij u vriendelijk deze (opnieuw) te richten aan inkoopforensischezorg@dji.minjus.nl.
Vragen m.b.t. tbs-inrichtingen en tbs-gestelden in relatie tot Corona-maatregelen worden via separate berichtgeving aan de betrokken partijen gecommuniceerd.

Los van de onderwerpen die aan bod komen in deze Q&A, wil ik u wijzen op het volgende:
De genomen Corona-maatregelen zien op het voorkomen van besmettingsrisico’s. Dat betekent niet dat reguliere (plaatsings-)processen geen doorgang kunnen vinden. Zolang er maatregelen en vonnissen worden gewezen, geeft DJI hier uitvoering aan. Dit betekent dan ook dat er geen sprake kan zijn van een opnamestop bij forensische instellingen of eigenstandig geïntroduceerde opnamevoorwaarden. De enige uitzondering hier op is wanneer een zorgaanbieder door een extreem hoog ziekteverzuim niet langer in staat is kwalitatief-verantwoorde zorg te leveren. In die situaties wordt de zorgaanbieder verzocht contact op te nemen met ForZo/JJI via inkoopforensischezorg@dji.minjus.nl, samen met het FPL zal gezocht worden naar een oplossing.

 

Q&A versie II 27 maart 2020

1

Mogen begeleidings- en behandelcontacten met een justitiabele via digitale communicatiemiddelen worden geregistreerd als geleverde zorg?

Voor extramurale parameters geldt dat er altijd sprake moet zijn van direct contact met de justitiabele om zorg in rekening te mogen brengen. Begeleidingscontact met de justitiabele via digitale communicatiemiddelen wordt ook gezien als direct contact.
Voor ambulante behandeling mag zowel directe als indirecte tijd worden geregistreerd. Behandeling via beeldbellen is toegestaan. Voor verdere uitleg over dit onderwerp wordt u verwezen naar de NZa: https://www.nza.nl/actueel/nieuws/2020/03/17/nza-brengt-extra-verruiming-aan-voor-zorg-op-afstand.

Zie ook de link https://www.nza.nl/actueel/algemene-en-zorgspecifieke-vragen-coronavirus.

2

Krijgen forensische zorgaanbieders nieuwe plaatsingen tijdens de COVID-19 maatregelen?

Er wordt gewoon uitvoering gegeven aan opgelegde maatregelen en vonnissen. Dit betekent dan ook dat het reguliere plaatsingsproces doorgang vindt en aanbieders plaatsingen zullen krijgen.

3

Hoe dient om te worden gegaan met overtredingen van voorwaarden en is terugplaatsing naar de PI of kliniek mogelijk?

Overtredingen van de voorwaarden bij justitiabelen met een voorwaardelijke titel dienen als altijd besproken te worden met de toezichthouder. De normale regels t.a.v. terugplaatsing zijn van kracht. In het kader van COVID-19 kan het echter voorkomen dat terugplaatsingen moeizamer verlopen of niet mogelijk zijn. Indien dit het geval is neem dan contact op met het Forensisch Plaatsingsloket.

4

Het is in deze periode soms niet mogelijk de justitiabele naar de geïndiceerde dagbesteding te laten gaan. Hoe dient hiermee om te worden gegaan?

Afwijkingen in de te leveren zorg dienen besproken te worden met de toezichthouder, indien hier vragen over zijn kan contact op worden genomen met het Forensisch Plaatsingsloket. De reguliere registratieregels van de NZa gelden.

5

Wat gebeurt er wanneer een justitiabele met een voorwaardelijk titel met verlof is vanuit zijn verblijfszorg-setting en in isolatie geplaatst moet worden vanwege COVID-19 ziekteverschijnselen?

Indien dergelijke gevallen zich voordoen dient u contact op te nemen met de toezichthouder, indien er uit dat contact vragen zijn dan kan contact op worden genomen met het Forensisch Plaatsingsloket.

6

Stelt ForZo/JJI specifieke eisen aan OFZ-aanbieders in de omgang met justitiabelen i.h.k.v. de COVID-19 maatregelen?

ForZo/JJI verwijst OFZ-zorgaanbieders naar de richtlijnen van het RIVM en de lokale GGD v.w.b. het beleid t.a.v. COVID-19.

7

Wordt er gewerkt aan steunmaatregelen voor (forensische) zorgaanbieders?

In afstemming met VWS wordt er voor het gehele GGZ zorgveld, inclusief FZ, gekeken naar de benodigde financiële steunmaatregelen.
Er zal worden toegewerkt naar een duidelijke regeling op dit vlak.

8

Dient de ambulante begeleiding en dagbesteding aan justitiabelen stil te worden gelegd?

Nee. Zorgaanbieders wordt gevraagd de zorgverlening zoveel als mogelijk te continueren. Daar waar dit niet mogelijk is, dient contact op te worden genomen met de toezichthouder. Het nadrukkelijke advies is in deze periode bij de zorgverlening altijd goed af te wegen waar een face-to-face contact noodzakelijk is en waar begeleiding op afstand (via digitale communicatiemiddelen) mogelijk is. Bij begeleidingsvormen waarbij sprake is van face-to-face contact worden aanbieders nadrukkelijk geadviseerd de RIVM-richtlijnen in acht te nemen (geen handen schudden, 1,5 meter afstand bewaren).

9

Een gedetineerde die op basis van een artikelplaatsing bij een FZ-aanbieder verblijft heeft medische klachten die kunnen duiden op een besmetting met COVID-19 / isolatie noodzakelijk maakt. Is dat een grond om de gedetineerde terug te plaatsen naar de Penitentiaire Inrichting (PI)?

De aanwezigheid van ziekteverschijnselen die mogelijk duiden op een besmetting met COVID-19 is geen reden om de gedetineerde terug te plaatsen naar de PI. In alle gevallen blijft de Vestigingsdirecteur van de zendende PI echter wel verantwoordelijk voor de gedetineerde. Wanneer een dergelijke situatie zich voordoet, dient de FZ-aanbieder dus in overleg te treden met de PI, zeker wanneer een gedetineerde bijvoorbeeld op een alternatieve locatie in isolatie moet.

10

Aangezien het onduidelijk is of er door de huidige maatregelen vertraging opgelopen gaat worden bij rechtbanken ten aanzien voor het voor laten komen van bijvoorbeeld schorsingsverzoeken, is het de vraag welke mogelijkheden er zijn rondom het langer afwezig zijn van justitiabelen uit verblijfszorg door detentie. Het is mogelijk dat voor een aantal de periode van 49 dagen afwezigheid - de periode die een zorgaanbieder maximaal als afwezigheidsdagen in rekening mag brengen - overschreden gaat worden. Is het mogelijk voor deze justitiabelen een verlenging van de onderbrekingsperiode verblijfszorg aan te vragen zodat de plek van deze justitiabelen voor hen beschikbaar kan worden gehouden?

FZ-aanbieders wordt verzocht in voorkomende gevallen een onderbouwd schriftelijk verzoek tot het verlengen van de 49 afwezigheidsdagen in te dienen bij ForZo/JJI via inkoopforensischezorg@dji.minjus.nl. ForZo/JJI zal de betreffende casus bespreken met het Forensisch Plaatsingsloket en besluiten of de zorgaanbieder al dan niet toestemming krijgt tot het verlengen van de maximale periode van afwezigheid met andermaal maximaal 49 dagen.

11

Welke maatregelen worden er getroffen bij het plaatsen van justitiabelen in de Forensische Zorg? Worden alle justitiabelen medisch gescreend alvorens zij geplaatst worden?

Er is geen DJI-breed beleid over het medisch screenen van justitiabelen bij plaatsingen in de Forensische Zorg.

Uiteraard vindt medische screening plaats door de zendende instelling/inrichting wanneer bekend is dat er sprake is van medische klachten die kunnen duiden op een besmetting met COVID-19.

12

Is het - in het kader van het beperken van het aantal bewegingen in en uit de kliniek - noodzakelijk een opnamestop te hanteren?

Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat zorgaanbieders een opnamestop instellen. Zolang er vonnissen en maatregelen worden opgelegd worden deze uitgevoerd en dus plaatsingen verricht. Zorgaanbieders worden gewezen op de opnameplicht die onverminderd van kracht is. Een uitzondering is er voor forensische zorginstellingen die door (bijvoorbeeld) hoge ziekte-uitval niet in staat zijn kwalitatief verantwoorde zorg te blijven leveren bij nieuwe opnames. In dergelijke gevallen worden zorgaanbieders gevraagd dit kenbaar te maken aan ForZo/JJI via inkoopforensischezorg@dji.minjus.nl en fpl@dji.minjus.nl .

13

Kan ambulante behandeling door een FZ-aanbieder in een Penitentiaire Inrichting (PI) doorgang vinden?

Om bewegingen in en uit de PI te beperken zullen ook de bezoeken van FZ-instellingen aan gedetineerden in de PI beperkt moeten worden. Treed in voorkomende gevallen in overleg met de betrokken PI over de noodzaak van de te leveren zorg en consequenties (voor continuïteit van zorg en eventueel rechtsgang) . De PI is verantwoordelijk voor de gedetineerde en stemt af met eventueel andere betrokken ketenpartners wanneer nodig. Overweeg i.o.m. de PI of behandeling via digitale communicatiemiddelen als second best optie kan worden ingezet. Bekijk ook of in uitzonderingsgevallen het wel geïndiceerd is (bijv. afhankelijk van het psychisch toestandsbeeld) om de ambulante behandeling wel doorgang te laten vinden. Dit kan namelijk ook voor het werkklimaat in de inrichting positief uitwerken.

14

Een justitiabele die bij een FZ-aanbieder geplaatst is heeft zorg nodig in het kader van verschijnselen die kunnen duiden op een besmetting met COVID-19, maar de strafrechtelijke titel is afgelopen.

Zorgaanbieders houden een zorgplicht voor de bij hen geplaatste zorgvragers, ook wanneer de strafrechtelijke titel afloopt. Aansluiting moet worden gezocht bij de bekostiger van de vervolgzorg na de titel (ZVW, WLZ, WMO).

15

Door ziekte-uitval is een OFZ-inrichting niet langer in staat kwalitatief-verantwoorde zorg te leveren. Mogen justitiabelen (waaronder gedetineerden met een artikel-plaatsing) worden uitgeplaatst?

Indien een dergelijke situatie zich voordoet wordt u verzocht contact op te nemen met ForZo/JJI via inkoopforensischezorg@dji.minjus.nl. Er zal, samen met het Forensisch Plaatsingsloket, naar uw situatie worden gekeken.

16

Een justitiabele is in verblijfszorg geplaatst bij een zorgaanbieder en heeft COVID-19 verschijnselen. Hoe dient men hiermee om te gaan?

De zorgaanbieder dient (met de justitiabele) contact op te nemen met de huisarts (dan wel GGD) en er wordt bepaald wat het beleid is. Daarna neemt de zorgaanbieder contact op met de toezichthouder over de afspraken die zijn gemaakt.

17

Wanneer er bij een justitiabele die in verblijfszorg geplaatst is en ziekteverschijnselen heeft die duiden op een besmetting met COVID-19 ernstige psychiatrische problematiek ontstaat die plaatsing in een klinische voorziening noodzakelijk maakt. Is dat mogelijk?

De zorgaanbieder dient contact op te nemen met de toezichthouder, IFZ of FPL (afhankelijk van de zorgsetting). Als blijkt dat vanuit het vonnis niet de mogelijkheid bestaat om op te schalen naar klinische zorg, dan wordt de route: zorgaanbieder, toezichthouder en OM onderzoeken de mogelijkheid van een klinische plaatsing. Hierbij kan voor ondersteuning contact worden opgenomen met het Forensisch PlaatsingsLoket (zie handboek FZ via www.forensischezorg.nl)

18

Mogen justitiabelen met COVID-19 ziekteverschijnselen worden overgeplaatst naar een andere inrichting of zorginstelling?

Indien blijkt dat betreffende justitiabele COVID-19 ziekteverschijnselen heeft, dan is het protocol van de GGD leidend in hoe te handelen. De inrichting of zorginstelling kan de GGD verzoeken een officiële test bij justitiabelen afnemen, de GGD bepaalt of dit gebeurt.

Indien de GGD adviseert de justitiabele in isolatie te plaatsen, zijn niet-noodzakelijke overplaatsingen vanaf dat moment niet aan de orde.

 

Noodzakelijke overplaatsingen moeten (in overleg met het Forensisch Plaatsingsloket) wel doorgang vinden. Dit zijn bijvoorbeeld een veranderde zorgvraag of het niet naleven van de voorwaarden, waardoor heropname in klinische zorg vanuit verblijfszorg noodzakelijk is. In die gevallen kan contact worden gezocht met het Forensisch Plaatsingsloket, die in voorkomende gevallen (samen met de GGD-arts) kunnen zoeken naar een oplossing.

 

DV&O vervoert geen justitiabelen met COVID-19 klachten (conform RIVM-richtlijn). In dergelijke gevallen moet dus een alternatieve vervoerswijze worden gevonden in overleg met het FPL.

19

Mogen justitiabelen met een einddatum detentie, waarbij forensische vervolgzorg noodzakelijk is, worden uitgeplaatst indien zij COVID-19 ziekteverschijnselen vertonen?

Ja, de ontvangen inrichting of zorginstelling wordt op de hoogte gesteld en het protocol van de GGD is leidend in hoe te handelen. Als plaatsing in de inrichting of zorginstelling om enige reden niet kan, wordt er contact opgenomen met het Forensisch Plaatsingsloket. Gezamenlijk wordt dan bekeken wat wel mogelijk is.

20

Worden verzoeken tot plaatsing in het kader van een time-out bij tbs met voorwaarden of voorwaardelijke beëindiging nog in behandeling genomen?

Er kan contact worden opgenomen met het Forensisch Plaatsingsloket over de mogelijkheden van uitvoerbaarheid per specifieke casus.

21

Kunnen cliënten met verblijfszorg als bijzondere voorwaarde (tijdelijk) worden overgeplaatst om het verspreidingsrisico in voorzieningen te verminderen?

Er kan contact worden opgenomen met het Forensisch Plaatsingsloket om de mogelijkheden van een (tijdelijke) overplaatsing op casusniveau te bespreken.

22

De informatiebijeenkomst voor nieuwe zorgaanbieders op 17 maart heeft geen doorgang kunnen vinden. Wordt er een alternatief geboden?

Zoals reeds gecommuniceerd naar de betrokken instellingen is ForZo/JJI momenteel bezig met het onderzoeken van een alternatieve wijze om deze zorgaanbieders te informeren en vragen te laten stellen. Hierover zal zo snel mogelijk worden gecommuniceerd naar de betrokken zorgaanbieders.

23

Is het verantwoord om de dagbesteding van justitiabelen per tweetal te laten plaatsvinden?

ForZo/JJI verwijst OFZ-zorgaanbieders naar de richtlijnen van het RIVM en de lokale GGD v.w.b. het beleid t.a.v. COVID-19.

24

Is het toegestaan om het aantal uren ambulante begeleiding op te hogen omdat dagbesteding niet of niet volledig doorgang kan vinden?

ForZo/JJI verwijst OFZ-zorgaanbieders naar de richtlijnen van het RIVM en de lokale GGD v.w.b. het beleid t.a.v. COVID-19. Afwijkingen in de te leveren zorg dienen besproken te worden met de toezichthouder, indien hier vragen over zijn kan contact op worden genomen met het Forensisch Plaatsingsloket. De reguliere registratieregels van de NZa gelden.